Mehmet GÜNDOĞDU Yazıları

Mehmet GÜNDOĞDU

HARF DEVRİMİ
2 Kasım 2014

Mehmet GÜNDOĞDU

PAYLAŞ
Yorum yaz
A

600 yıl Arap harfleriyle yazı yazan Osmanlı Türkleri, 1 Kasım 1928 günü yeni bir harf sisteminin kabul edilmesiyle Latin harf sistemine geçti. Resmi görevliler düzenlenen kurslarla yaklaşık bir ay içinde yeni harf sistemini okuyup yazabilecek duruma getirildiler. Bunun arkasından üç ay içinde millet okulları açılıp okuma yazma bilen ve bilmeyen vatandaşlara yeni yazı sistemiyle okuma yazma öğretilmeye başlandı. Gazete ve dergiler de aşamalar halinde yeni harflere geçtiler.

Halen birçoklarının yazıp söyledikleri gibi harf devrimi bir gecede yapılıvermiş değildir. Arap harfleri Türkçeye uyum sağlamadığından bazı değişiklikler yapılmışsa da bu uyum sağlanamadı. Ta 1860'larda Arap harflerinin Türkçeye uydurulması ya da Latin harflerine geçme düşünceleri ortaya çıkmıştı. Hatta Türkçeye uygun bir Latin harf sistemi de hazırlandı. Ancak Arap harflerinin dini yazı olduğu, Müslümanlıktan uzaklaşılacağı korku ve düşüncesiyle herhangi bir uygulama olmadı. Ancak 1928'de yeni harf sistemi gerçekleştirildi.

Dinsel kaygılarını bahane eden bazı çevreler yeni harf sistemine karşı çıktılar.  Aynı düşüncelerde olanlar halen harf devrimini kıyasıya kötülemekteler. Harf devrimine karşı çıkanların ilk gerekçeleri dinsel Müslüman yazısından ayrılıp gâvur yazısına geçiş ile İslamiyet'in ve Müslümanların engellendiğidir. Oysa Arap harfleriyle yazılan Osmanlıca dediğimiz yazının İslamiyet'le falan bir ilgisi yoktur. Çünkü bu yazı sistemi İslamlığın gelişinden çok önceleri Arapların ataları olan Samiler tarafından kullanılmaktaydı. İkinci gerekçe; halkın bir gecede cahil yapıldığı ve tarihinden, geçmişinden koparıldığı iddiasıdır. Sanki Osmanlı halkı çok okuyup, çok yazan, bir bilgeler ülkesiydi. Sanki Osmanlı halkı tarihine, atasına falan çok meraklıydı. Şimdi deniliyor ki; "Atalarımızın mezar taşlarını okuyamıyoruz." Eskiden gariban halkın yazılı bir mezar taşı bile yokken neden sızlanılmıyor da şimdi harf devrimi bu yolla kötüleniyor? Okuyan okuyor, merak eden bir şekilde öğrenip okuyor. Niyet yalnızca mezar taşı okumak mıdır yoksa cumhuriyetin getirdiği devrimleri kötülemek midir? Günümüzde her şey dijital ortamda, isteyen internetten bile Osmanlıca okuyup yazmayı öğrenebilir. Eski harflerle yazılmış kitapların pek çoğu sadeleştirilmiş ve yeni yazıya uyarlanmış olarak her yerde var. Sanki bir yasak mı var? Meraklı olan herkes alır okur. "Arşivlere inemiyoruz" diyenler sıradan vatandaşlarsa arşivlerde ne işleri var? Akademisyen ya da arşivle ilgililerse Osmanlıcayı zaten biliyorlar, en iyi şekilde okuyabiliyorlar.

Şimdi çok kısa birkaç örnekle Arap harflerinin Türkçeye uymadığını göstermek istiyorum. Arap harflerinde ı- i- u- ü- o- ö- p- ç- j harfleri yoktur. Bu harfleri kendi başına yazamazsınız. Arap yazısındaki standart harflerde bazı değişiklikler yapılıp ya da ekleme harfler konularak bu harfler yazılmış olur.  Ayrıca P ve Ç harfleri değiştirilmiş tek bir harf olan  چ harfi ile karşılanır. Yani bu چ sözcüğe göre P de okunabilir Ç de okunabilir U- Ü- O- Ö harfleri de  او  harfleriyle karşılanırsa da bu iki harf ev olarak da okunabilir. J harfi yerine uydurma bir harf olan  ژ  harfi kullanılır. Osmanlıcada daha pek çok değişik uygulama vardır. Örneğin; köz yazılır göz okunur, kül yazılır gül okunur, küneş yazılır güneş okunur. Osmanlıca yazıda çoğu harfler sözcüğün gelişine göre anlam kazanır ve değerlenir. El yazılarının okunması ise epeyce bir hüner ister.

Bu yazıda yalnızca basit örnekler vererek Arap harfleriyle Türkçenin uyum sağlamadığını, sağlayamayacağını kısaca örnekledim. Halen eski yazı, Arap harfleriyle yazılan Osmanlıca diye diretenler bilimsel bir iddia ortaya koysunlar ki biz de bu iddiaları onaylayalım. Şimdiye kadar yazılanlar, konuşulanlar aslı astarı olmadan, bilimselliğe dayanmayan iddialardan ve kötülemelerden başka bir şey değildir. Kim ne derse desin yeni yazı Türkiye'nin apak ufuklarını açmıştır.

mehmet.k.gundogdu@outlook.com

Yorumlar (0)

Puan Durumu

# Takım O G B M P
1 Beşiktaş 34 23 8 3 77
2 Medipol Başakşehir 34 21 10 3 73
3 Fenerbahçe 34 18 10 6 64
4 Galatasaray 34 20 4 10 64
5 Antalyaspor 34 17 7 10 58
6 Trabzonspor 34 14 9 11 51
7 Akhisar Belediyespor 34 14 6 14 48
8 Gençlerbirliği 34 12 10 12 46
9 Atiker Konyaspor 34 11 10 13 43
10 Kasımpaşa 34 12 7 15 43
11 Karabükspor 34 12 7 15 43
12 Aytemiz Alanyaspor 34 12 4 18 40
13 Osmanlıspor FK 34 9 11 14 38
14 Bursaspor 34 11 5 18 38
15 Kayserispor 34 10 8 16 38
16 Çaykur Rizespor 34 10 6 18 36
17 Gaziantepspor 34 7 5 22 26
18 Adanaspor 34 6 7 21 25
+20
°
C
H: +20°
L: +10°
Konya
Pazartesi, 19 Haziran
7 günlük hava tahminini
Sa Ça Pe Cu Ct Pz
+18° +18° +21° +23° +26° +27°
+ +10° +10° +11° +12° +13°