Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistiklerini yayımladı. Verilere göre, ihracatın %44,4’ünü, ithalatın ise %58,7’sini büyük ölçekli girişimler gerçekleştirdi.
2024’te 179 bin 673 girişim ihracat yaptı
Dış ticaret verilerinin iş kayıtları sistemiyle eşleştirilmesi sonucunda, 2024 yılında 179 bin 673 girişimin ihracat, 318 bin 603 girişimin ise ithalat yaptığı belirlendi. Bu girişimlerin toplam dış ticaretin tamamına yakınını gerçekleştirdiği bildirildi.
Mikro girişimler ihracatta önde, ithalatta büyükler ağırlıkta
İhracatta, 1-9 çalışanı bulunan mikro ölçekli girişimler toplam ihracatın %18,8’ini yaparken, toplam ihracatçıların %75,6’sını oluşturdu. Küçük ölçekli girişimlerin payı %17,5, orta ölçeklilerin payı %19,2, büyük ölçeklilerin payı ise %44,4 oldu.
İthalatta ise tablo farklılık gösterdi. Büyük ölçekli girişimler %58,7 pay ile açık ara öne çıkarken, mikro girişimler %11,1, küçük girişimler %11,7, orta ölçekli girişimler %18,5 pay aldı.
Sanayi sektörü ihracatta ilk sırada
Ana faaliyeti sanayi olan girişimler, ihracatın %56,5’ini, ithalatın %47,3’ünü gerçekleştirdi. Ticaret sektörü girişimlerinin ihracattaki payı %39, ithalattaki payı ise %38,5 olarak kaydedildi.
Sanayi ihracatında büyük ölçekli girişimler %68,6 ile belirleyici olurken, ticaret sektöründe ihracatın %89’u KOBİ’ler tarafından yapıldı.
Avrupa Birliği ilk sırada
Sanayi girişimlerinin ihracatında AB ülkeleri %47,5’lik payla ilk sırada yer aldı. İthalatta ise sanayi girişimleri, ürünlerinin %33,6’sını AB’den, %26,1’ini Asya ülkelerinden, %17,8’ini AB dışı Avrupa ülkelerinden sağladı. Ticaret girişimlerinde ithalatın %35,1’i AB’den geldi.
İmalat ürünleri ihracatının %58,3’ü sanayi girişimlerinden
İmalat sanayi ürünlerinin ihracatında sanayi girişimleri %58,3, ticaret girişimleri ise %37,7 pay aldı. Sanayi girişimlerinin ihracatında imalat ürünleri %96,5 gibi ezici bir paya sahip oldu.
İlk 500 girişim ihracatta %49,8’lik paya sahip
İhracatın %49,8’i, ithalatın ise %64,6’sı en çok dış ticaret yapan ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi. En çok ihracat yapan ilk 5 girişim toplam ihracatın %8,5’ini, en çok ithalat yapan ilk 5 girişim ise toplam ithalatın %13,8’ini yaptı.
Girişimlerin büyük çoğunluğu tek ülke ile ticaret yapıyor
2024 yılında ihracatçı girişimlerin %37,7’si yalnızca tek ülkeye ihracat yaparken, %3,1’i 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yaptı. Bu girişimler toplam ihracatın %57,6’sını üstlendi.
İthalatta ise girişimlerin %71,2’si tek ülkeden alım yaparken, 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapanların oranı sadece %0,8 oldu. Ancak bu küçük grup, toplam ithalatın %57,9’unu gerçekleştirdi.
