Küresel jeopolitik gerilimler ve siber savaş tehditleri karşısında ülkeler, finansal altyapılarını korumak adına geleneksel yöntemlerin dışına çıkıyor. Rusya, son dönemde yaşanan geniş çaplı ağ kısıtlamalarının ticari hayatı durma noktasına getirmesi üzerine, internetten bağımsız bir bankacılık ağı kurmak için düğmeye bastı. Yeniçağ'dan Gülsüm Hülya Sundu'nun derlediği bilgilere göre, ülke ekonomisini siber şoklara karşı izole edecek projenin teknik hazırlıkları en üst düzeyde yürütülüyor.
Rusya Bankalar Birliği Kongresi’nde konuşan Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, projenin Dijital Kalkınma Bakanlığı ve ülkedeki telekom operatörleriyle ortaklaşa yürütüldüğünü açıkladı. Geliştirilen yeni formülle birlikte, ana internet ağından bağımsız, alternatif bir bağlantı protokolü devreye sokulacak. Bu sayede, internet hatları kopsa bile vatandaşların nakit çekme, kartlı ödeme ve temel bankacılık süreçlerini yürütmesi yasal güvenceye kavuşacak.
Rusya'yı bu sert önlemi almaya iten süreç, geçtiğimiz mart ayında Moskova başta olmak üzere ülke genelinde uygulanan güvenlik odaklı internet kısıtlamaları oldu. Mobil internetin kesilmesiyle milyonlarca vatandaş kartla ödeme yapamamış, ATM'lerden nakit çekememiş ve POS cihazlarının kilitlenmesiyle ticaret durma noktasına gelmişti. Yaşanan bu büyük mağduriyetin ardından sürece doğrudan müdahil olan Merkez Bankası, operasyonel riskleri sıfırlayacak teknik altyapı için çalışmaları hızlandırdı.
Finansal güvenliği sağlama planının ikinci ayağında ise kapsamlı bir yasal ayrıcalık genişlemesi yer alıyor. Rusya, siber güvenlik veya stratejik nedenlerle interneti kısıtladığında bazı kritik platformları bu yasaklardan muaf tutuyordu. Halihazırda devlet hizmetleri, ulaşım ağları, bazı dijital pazar yerleri ile VTB, Alfa Bank, PSB, MTS Bank ve Gazprombank gibi kısıtlı sayıda büyük finans kuruluşu "beyaz listede" yer alıyor ve kısıtlamalardan etkilenmiyordu.
Merkez Bankası, bu ayrıcalıklı "beyaz liste" sistemini genişleterek ülkede aktif faaliyet gösteren yaklaşık 305 bankanın tamamını koruma kalkanı altına almayı tartışıyor. Bu sayede, olası bir ulusal siber blokaj veya bölgesel internet kesintisi anında en küçük yerel bankanın müşterisi bile finansal işlemlerine hiçbir şey olmamış gibi devam edebilecek.
