Sosyal güvenlik mevzuatındaki aktüeryal denetim mekanizmaları ve dönemsel ABO çarpanları, geleceğini garanti altına almak isteyen vatandaşların bütçe planlamasında en hayati dönüm noktasını tanzim ediyor. Emekliliğe hazırlanan çalışanların internet arama motorlarında saniyeler içinde "Emekli maaşımı nasıl yükseltebilirim 2026" ve "Maaş bağlama oranında 3 dönem farkı nedir" niyetleriyle gerçekleştirdiği yoğun araştırma trafiği, uzmanların kurumsal uyarılarıyla yepyeni bir boyut kazandı. Uzmanlar, bilinçsizce atılan mali adımların saniyeler içinde binlerce liralık kayıp ürettiğini mühürlüyor.
Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, emeklilik maaş şeridini belirleyen en fahiş faktörün Aylık Bağlanma Oranı (ABO) olduğunu ilan etti. 2008 yılındaki 5510 sayılı yasa tüzüğü öncesinde SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı olarak tanzim edilen 3 ayrı kurumun günümüzde 4A, 4B ve 4C statü kalkan hatlarıyla SGK çatısında birleştirildiğini hatırlatan Yılmaz, maaş hesaplamasında 3 farklı takvim diliminin baz alındığını açıkladı.
4A statüsündeki işçi sınıfı üzerinden fahiş farkları tasvir eden Yılmaz, dönem tüzüklerini şu şekilde sıraladı: 2000 yılından önceki birinci dönemde "gösterge sistemi" mevcuttu ve ABO üst sınır kuralı yüzde 85 olarak işletiliyordu; prim günü 5000 günü aşanlara her 240 gün için +1 puan veriliyordu. 2000 ile 2008 arasındaki ikinci dönemde ise ilk 3600 günün her yılı için yüzde 3,5, sonraki günler için azalan oranlı bir katsayı sayaçlandı. 2008 sonrasındaki üçüncü dönemde ise çalışılan her 360 gün için yasal kural gereği yüzde 2 sabit oranı getirildi. Bu durum, her dönemde ABO kalkanının biraz daha aşağı çekildiğini, dolayısıyla büyüme katsayısı, TÜFE oranı ve brüt kazancın önemini fahiş oranda artırdığını gösteriyor.
Emeklilik dilekçesi vermeden önce e-Devlet kapısı üzerinden hizmet döküm sayaçlarının titizlikle incelenmesi gerektiğinin altını çizen Emin Yılmaz, vatandaşları kuruşu kuruşuna kontrol yapmaya çağırdı. Listede günlerin yanında yer alan K (Kontrollü), S (Sahte) ve Ş (Şüpheli) harf kısaltmalarının tescil edilmesi durumunda, saniyeler içinde yasal iptal sayaçlarının çalışabileceğini belirten Yılmaz, "Aynı ayda iki defa 30 gün bildirilmiş mükerrer şeritler varsa bunları hesaptan düşürün; çünkü sosyal güvenlik hukukunda her ay net 30 gündür" uyarısında bulundu.
Maaş tanzim projesinde 2008 öncesi sigorta girişi olanlar için son 7 yıldaki (2520 gün) 1261 gün kuralının hayati ehemmiyet taşıdığını kaydeden Sosyal Güvenlik Müşaviri, son evrede en çok hangi statüde prim ödenmişse emeklilik tüzüğünün o statüye göre mühürleneceğini hatırlattı. Brüt-net ücret ilişkisinde işverenlerin primi asgari ücretten gösterip kalan nakdi elden yatırması durumunda çalışanın gelecekteki maaşından çalındığını vurgulayan Yılmaz; doğum, askerlik ve yurt dışı borçlanması gibi yaklaşık 15 farklı borçlanma tüzüğü sayesinde eksik günlerin fahiş oranda tahkim edilebileceğini sözlerine ekledi.
