Kamu kurumlarında uzun yıllar hizmet verdikten sonra emeklilik peronuna adış atan memurların tazminat, ikramiye ve son maaş hesaplamaları, mali mevzuat tüzükleri çerçevesinde yürütülüyor. Emeklilik planlayan binlerce kamu personelinin internet arama motorlarında saniyeler içinde "Emekli olan memur aldığı peşin maaşı iade eder mi" ve "Maaş aldıktan sonra emeklilik dilekçesi ne zaman verilmeli 2026" niyetleriyle gerçekleştirdiği yoğun arama trafiği, tv100 platformunda yayımlanan yasal analiz bülteniyle netlik kazandı. Mevzuat uzmanları, kanunda yer alan "aybaşı" ibaresinin takvim şeridindeki karşılığını açıklayarak memurların içini rahatlatacak kalkan hükümlerini paylaştı.
Devlet memurlarının haklarını güvence altına alan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 164. maddesi bu tartışmaya kesin bir kalkan oluşturuyor. İlgili yasal tüzük maddesinde, "Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz" hükmü açıkça tescil edilmiş durumdadır.
Buradaki en kritik detay, mevzuatta geçen "aybaşı" ifadesinin kamu muhasebe sayaçlarında her ayın 15'i olarak kabul edilmesidir. Dolayısıyla, 15 Temmuz 2026 tarihinde peşin maaşını alan ve hemen ertesi gün olan 16 Temmuz 2026 tarihinde resmi olarak emekliye ayrılan bir memura, 15 Temmuz ile 14 Ağustos 2026 dönemini kapsayan aylığı eksiksiz ödenecek. Kişinin emeklilik tescil peronu başlamış olsa dahi, peşin ödenen bu kota tutarı yasal kural sınırları gereği idare tarafından hiçbir surette geri talep edilemeyecek.
Meseleyi kamu alacakları ve borç sayaç grafiği yönünden tahlil eden uzmanlar, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 34. maddesine de dikkat çekiyor. İlgili kanun tüzüğü, mali yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde geçerli bir mazeret sunulmaksızın yazılı talep edilmeyen veya belgeleri ibraz edilmeyen alacakların zaman aşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşeceğini mühürlüyor.
