Sosyal güvenlik mevzuatında sahte sigortalılık ve fiili çalışma tüzüklerine yönelik yürütülen çapraz denetimler, EYT dalgasıyla emekli aylığı bağlatan hak sahipleri için kritik bir yasal barikata dönüştü. İdari log kayıtlarında geçmişe yönelik tarama hacmini genişleten kurum müfettişleri, özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde çocuk yaşta sigortalı gösterilen mükellefleri siber takibe aldı. Birçok vatandaşın çocukluk döneminde aile bütçesine destek olmak ya da erken sigorta başlangıcı elde etmek adına yaptığı bu tesciller, SGK'nın katı genelge tüzüğüne takıldı.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci’nin siber ağlarda infial yaratan kurumsal paylaşım dökümüne göre, bakanlık denetçileri SGK’nın 2013/11 sayılı Genelgesi kapsamında yer alan "Sigortalı Sayılmayanlar" maddesini katı bir titizlikle işleme koyacak. Söz konusu yasal mevzuat uyarınca, 18 yaşını doldurmamış çocukların anne veya babalarına ait iş yerlerinde çalışabilmesi için hakim onaylı yazılı bir hizmet akdi tescili aranıyor.
Bu şartı karşılamayan ve e-Devlet tescil loglarında şahıs firması üzerinden prim ödemesi görünen EYT'lilerin ilgili süreleri kuruşu kuruşuna hizmet dökümünden silinecek. Prim gün sayısının yasal sınırın altına düşmesiyle birlikte saniyeler içinde emeklilik iptal tüzüğü devreye girecek.
SGK müfettişlerinin yürüteceği bu fahiş denetim dalgasında, ticari işletmenin yasal tescil statüsü mağduriyet sınırlarını doğrudan belirliyor. Mehmet Akif Cenkci, idari taramanın kapsam dışı bıraktığı istisnai muafiyet tüzüğünü şu sözlerle deşifre etti:
"Burada çok hassas bir hukuki ayrım tescil edilmiş durumda. İnceleme yalnızca anne veya babaya ait şahıs firmalarında geçen 18 yaş altı sigortalılık sürelerini kapsıyor. Şayet ebeveynin ilgili tarihteki iş yeri bir Limited Şirket (Ltd. Şti.) ya da Anonim Şirket (A.Ş.) tüzel kişiliğine sahipse, çocuk doğrudan şirketin personeli sayıldığı için bu sigortalılıklar yasal tüzük gereği inceleme ve iptal kapsamının dışında tutulacak."
Denetimlerin en sarsıcı faturası ise yersiz ödeme kapsamında ortaya çıkacak bütçe zararları olacak. Yapılacak geriye dönük çapraz denetim lojistiği neticesinde, 18 yaş altı geçersiz primler yüzünden EYT hakkını kaybeden sigortalılardan o güne kadar banka hesaplarına yatan tüm emekli maaşları ile Kurban ve Ramazan Bayramı ikramiyeleri kuruşu kuruşuna geri talep edilecek.
SGK yasal sınır tüzüğüne göre, haksız ödenen bu bütçe kalemlerine tahsis tarihlerinden itibaren işletilecek olan yasal faiz yükü de eklenerek sigortalıların siber borç loglarına eklenecek. Vatandaşların fahiş borç yükleriyle karşılaşarak mağdur olmaması adına konunun yargı emsalleri de şimdiden tartışılmaya başlandı.
