Rusya'nın Ukrayna'nın kendi topraklarında "kirli bomba" kullanarak kendilerine karşı provokasyon düzenleyeceği iddiasının ardından Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA), Ukrayna'da 3 tesiste başlattığı teftiş sona erdi. UAEA tarafından yapılan yazılı açıklamada, "UAEA müfettişlerinin Ukrayna hükümetinin talebi üzerine Ukrayna'daki üç noktada saha içi doğrulama faaliyetlerini tamamladı" ifadelerine yer verildi. Ukrayna'nın UAEA'dan teftiş talebinin Rusya'nın başkent Kiev'deki Nükleer Araştırma Enstitüsü, Zhovti Kody'deki Doğu Madencilik ve İşleme Tesisi ve Dnipro'daki Üretim Derneği Pivdennyi Makine-İnşaat Tesisi'ndeki faaliyetler hakkında iddialarda bulunmasının ardından geldiği aktarılan açıklamada, müfettişlerin planlanan tüm faaliyetleri yerine getirdiği ve söz konusu tesislere sınırsız erişim sağladığı belirtildi. Açıklamada, müfettişlerin ayrıca UAEA'nın analiz için çevresel örnekler de topladığı ifade edildi.
UAEA Başkanı Rafael Grossi ise yaptığı açıklamada, müfettişlerin Ukrayna'daki mevcut çatışma sırasında zorlu koşullarda faaliyetlerini yürüttüklerine dikkat çekerek, "Şimdiye kadar elde ettiğimiz sonuçlara ilişkin teknik ve bilimsel değerlendirmemiz, bu üç yerde bildirilmemiş nükleer faaliyetler ve materyallere dair herhangi bir işaret göstermedi. Ayrıca çevresel örneklemenin sonuçlarını da en kısa sürede raporlayacağız" dedi.
Grossi ayrıca, UAEA'nın, beyan edilmemiş faaliyetlerin ve materyallerin bulunmadığını doğrulamak ve böylece bu tür materyallerin herhangi bir şekilde kötüye kullanımını caydırmak için Ukrayna'da bu tür doğrulama faaliyetlerini yürütmeye hazır olduğunu vurguladı.
Kirli bomba nedir?
Kirli bombalar, geleneksel patlayıcıların yanı sıra radyoaktif malzeme içeriyor. Geleneksel patlayıcısı infılak ettiğinde havaya uranyum gibi radyoaktif maddeler saçıyor.
Nükleer bombalarda kullanılan yüksek derecede rafine radyoaktif malzemeye gerek duyulmuyor. Bunun yerine hastanelerden, nükleer santrallerden veya araştırma laboratuvarlarından elde edilen radyoaktif malzemeler kullanabiliyor.
Bu durum, bu tip bombaları nükleer silahlardan daha ucuz ve daha hızlı bir hale getirebiliyor. Örneğin, bir aracın arkasında rahatça taşınabiliyorlar.
Radyoaktif serpintinin kanser gibi ciddi hastalıklara yol açmasından dolayı, hedef alınan bölgelerde ve topluluklarda paniğe neden oluyor.
Patlamanın yaşandığı bölgenin temizlenmesi için bölgenin tamamının tahliye edilmesi ya da olduğu gibi terk edilmesi gerekir.
Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu tarafından yapılan hesaplara göre, New York'ta Manhattan'ın ucunda 9 gr kobalt-60 ve 5 kg TNT içeren bir bombanın patlatılması, şehrin tamamının on yıllar boyunca insanlar için yaşanılamaz bir yere dönüştürüyor.
Bu nedenle kirli bombalar kitlesel yıkım silahları olarak biliniyor.
Ancak, silah olarak çok güvenilmiyor.
Kirli bombadaki radyoaktif maddenin hedeflenen bölgede dağılabilmesi için toz haline getirilmesi gerekiyor. Ancak parçacıklar çok inceyse veya bölgede güçlü bir rüzgar varsa, beklenen zararı veremeyecek kadar geniş bir alana dağılıyor.
