Konya’nın Selçuklu ilçesinde yaşayan Saz İmalat Ustası Muharrem Sağlam (45), 30 yıl önce, Konya’nın tanınan ustalarından olan babası Bahri Sağlam’ın yanında çıraklığa başlayarak mesleğe adım attı. Genç yaşta başladığı baba mesleğini günümüze kadar taşıyan Sağlam, geleneksel saz yapımını yaşatmaya devam ediyor.
“Konya 30 yıl önce imalatın başkentiydi”
Sağlam, Konya’nın geçmişten günümüze saz imalatı alanında geldiği noktaya vurgu yaparak, “Konya bundan 30 yıl kadar önce bu işin başkenti sayılabilecek kapasitedeydi. Şu anda ne usta kaldı ne de çırak geliyor. Artık Konya dışarıdan saz almaya başladı, maalesef bu hale geldik. 30 yıl önce İzmir'e, Ankara'ya, İstanbul'a, Konya'dan saz gönderiyorduk. Şu anda o hale geldi ki artık Konya'daki mağazalar İstanbul'dan İzmir'den saz almaya başladı” şeklinde konuştu.
“10-15 yıl sonra bu mesleği yapan kimse kalmayacak.”
Konya’da saz imalatı yapan ustalardan 5 kişi kaldığını belirten Sağlam, şunları kaydetti. “Konya’da bu işi yapan beş kişi kaldık, bunun üç tanesi çıraklıktan yetişme, iki tanesi de sonradan öğrendiler bu işi. Ama temelde yetişen bir usta şu anda kalmadı. Konya olarak ele alırsak; Konya'da bu meslek yavaş yavaş bitmek üzere. Bundan 10 yıl sonra, 15 yıl sonra Konya'da bu mesleği yapan kimse kalmayacak.”
“Makine ağacın duygusunu bilmez”
Fabrikadan çıkan ürünle el emeği ürünün aynı olmayacağını vurgulayan Sağlam, “Çırak yetişmediği için artık fabrikasyona döküldü ama bu işi yaparken bu işe bir duygu katmak lazım. Makinenin yapacağı iş de var ama illaki elleyip ağacı hissedeceksin yoksa bu iş olmaz. Yapılan ürünlerde Makine ağacın duygusunu bilmez; yumuşaklığını, dokusunu, hassaslığını, hangi ağaç, hangi ağaca daha uyumlu bunu bilmez. Bu illaki el emeği olacak. Fabrikada da yapılır ama sadece görüntü olarak saza benzer duygu olmaz” ifadelerinde bulundu.
"Gençlerin üretim çabası yok"
Gençlerin el emeği gerektiren meslekleri neden tercih etmediğine değinen Sağlam, “Önceden ilkokul bittiği zaman çocukları babaları elinden tutar mesleğe verirlerdi. Şu anda çocuk liseden çıkınca zaten 17-18 yaşında. Ben devlet memuru olacağım masanın başında oturacağım. Yani ben bir üretim yapayım, ülkeye katkıda bulunayım çabası yok” diye konuştu.
“Bu mesleği öldürmeyelim”
Sağlam, son olarak yöneticilere mesleğin ölmemesi için önerilerde bulunarak şunları kaydetti: "Bazı illerde belediyeler eski meslekleri yaşatmaya daha meyilli, bağlama imalat kursu açıyorlar ama bizim Konya'da maalesef son kuşağı yaşıyoruz. Tabii çırak da yetiştiremediğimiz için. Özellikle idari amirlerimizden istediğimiz bu mesleğin ölmemesi. Gerekirse kurs açılsın. Bugün dense ki ‘Biz bağlama imalat kursu açacağız’ ben gönüllü olarak gider ders veririm.”
