Türkiye'nin tahıl ambarı olarak bilinen Konya Ovası'nda son yıllarda sayıları hızla artan obruklar, bölgedeki en önemli çevresel sorunlardan biri olmaya devam ediyor. Uzmanlar, kontrolsüz yeraltı suyu kullanımının obruk oluşumlarını artırdığına dikkat çekerken, havzada yaklaşık 140 bin belgesiz kuyu bulunduğunu belirtiyor.
Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, yeraltı su seviyesinin her geçen yıl düştüğünü, özellikle tarımsal sulama dönemlerinde bu düşüşün daha da belirgin hale geldiğini söyledi.
Yeraltı su seviyesindeki değişimlerin zeminde gerilmelere neden olduğunu ifade eden Arık, bu durumun obrukların yanı sıra yer çatlaklarının da oluşmasına yol açtığını belirtti.
Obrukların doğal jeolojik oluşumlar olduğunu ancak insan faaliyetleri nedeniyle sayılarının hızla arttığını vurgulayan Arık, "Yeraltı su seviyesindeki ciddi dalgalanmaların temel nedeni insan kaynaklı su kullanımıdır. Kuraklık etkili olsa da asıl belirleyici unsur kontrolsüz yeraltı suyu tüketimidir. Yeraltı suyunun kullanımını kontrol altına alabilirsek orta ve uzun vadede obruk oluşumlarını da azaltabiliriz." dedi.
Son yıllarda yalnızca Karapınar, Çumra ve Karatay'da değil, daha önce obrukların sık görülmediği Seydişehir'de de yeni obrukların oluştuğunu ifade eden Arık, bu durumun riskin bölge geneline yayıldığını gösterdiğini söyledi.
Havzada kaçak kuyuların ciddi bir sorun oluşturduğunu dile getiren Arık, Devlet Su İşleri kayıtlarına göre 30-35 bin belgeli kuyu bulunduğunu, buna karşılık yaklaşık 140 bin belgesiz kuyunun faaliyet gösterdiğini belirtti.
Belgesiz kuyuların hem yeraltı su seviyesinin hızla düşmesine neden olduğunu hem de teknik denetimden yoksun şekilde açıldıkları için su kalitesini olumsuz etkilediğini kaydeden Arık, "Kaçak kuyular nedeniyle nitelikli ve niteliksiz yeraltı suları birbirine karışabiliyor. Bu durum hem tarımsal üretimi hem de su kaynaklarının geleceğini tehdit ediyor." ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Fetullah Arık, yeraltı suyu kuyularının teknik denetim altında açılması gerektiğini vurgulayarak, kaçak kuyuların önlenmesi için ilgili kurumların daha etkin denetim ve tedbirler almasının büyük önem taşıdığını söyledi.
