Konya Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Jeoloji Mühendisi Şükrü Arslan, Anadolu’da Bugün’e yaptığı özel açıklamalarda 2026 yılında yaşanan yağışların sevindirici olduğunu ancak yer altı sularındaki kontrolsüz kullanımın Konya’yı ciddi bir su kriziyle karşı karşıya bırakabileceğini söyledi.
2026 yılının ilk beş ayında Konya’nın son yılların en verimli yağış dönemlerinden birini yaşadığını belirten Arslan, alınan yağış miktarının 2025 yılındaki 12 aylık toplam yağışın en az iki katına ulaştığını ifade etti.
Arslan, “İlk beş ayda aldığımız yağış miktarı hem 2025 yılının toplam yağışını geride bıraktı hem de mevsim normallerindeki yıllık yağış ortalamasının üzerine çıktı. Bu durum, son yıllarda kuraklıktan olumsuz etkilenen bölgemiz ve tarımla uğraşan çiftçilerimiz için önemli bir nefes oldu.” dedi.
“Yer altı sularına olumlu katkı sağladı”
Yağışların yalnızca barajları, gölleri, göletleri ve dereleri beslemekle kalmadığını vurgulayan Arslan, yer altı sularının da bu süreçten olumlu etkilendiğini söyledi. 2025 yılında şubat ayının sonlarından itibaren yer altı suyunu kullanmaya başlayan çiftçilerin, 2026 yılında haziran ayının başına kadar kuyularını çalıştırmadığını belirten Arslan, “Bu da yer altı suyunun uzun süre kullanılmamasına ve rezervlerin bir miktar toparlanmasına katkı sağladı.” ifadelerini kullandı.
“Kaçak kuyu sayısı 100 binin üzerinde”
Konya Kapalı Havzası’nda planlanan yıllık yer altı suyu kullanım miktarının yaklaşık 2 milyar metreküp olduğunu hatırlatan Arslan, bu miktara göre yaklaşık 35 bin kuyuya ruhsat verildiğini söyledi. Ancak yıllar içerisinde artan su ihtiyacı nedeniyle ruhsatsız kuyuların hızla çoğaldığını belirten Arslan, “2008 yılında Devlet Su İşleri verilerine göre yaklaşık 65 bin olan ruhsatsız kuyu sayısı bugün 100 binin üzerine çıktı. Bölgede hâlâ onlarca sondaj makinesi çalışıyor. Bugün yeni bir su kuyusu açtırmak isteyen biri ancak iki-üç ay sonrasına sıra alabiliyor. Bu da kaçak kuyuların açılmaya devam ettiğini gösteriyor.” şeklinde konuştu.
“Yer altından 10 milyar metreküpe yakın su çekiliyor”
Kontrolsüz kullanım nedeniyle planlanan su tüketiminin kat kat üzerine çıkıldığını dile getiren Arslan,”Ruhsatlı kuyular için 2 milyar metreküplük kullanım öngörülüyor. Ruhsatsız kuyuların sayısı dikkate alındığında bunun en az üç katı, hatta bazı hesaplamalara göre 10 milyar metreküpe yaklaşan bir yer altı suyu tüketimi söz konusu olabilir.” ifadelerini kullandı.
“Obruk oluşumunu tetikliyor”
Aşırı yer altı suyu çekiminin Konya’da obruk oluşumlarını da hızlandırdığına dikkat çeken Arslan, “Yer altı su seviyesinin sürekli düşmesiyle birlikte karstik boşluklar oluşuyor. Bu boşluklar zaman içerisinde obruk olarak karşımıza çıkıyor. Kontrolsüz su kullanımı obruk oluşumunu tetikleyen en önemli nedenlerden biridir.” diye konuştu.
“Birinci ve ikinci akiferi tükettik”
Yer altı su kaynaklarının sanıldığı gibi sınırsız olmadığını vurgulayan Arslan, “Bugün bölgede birinci akiferi tükettik, ikinci akiferi de tükettik. Şu anda belki de üçüncü akiferin son dönemlerini kullanıyoruz. Böyle devam ederse gelecekte kullanabileceğimiz yer altı suyu kalmayabilir.” dedi.
“Tarım politikası değişmeli”
Konya’da su tüketimi yüksek ürünlerden vazgeçilmesi gerektiğini ifade eden Arslan, özellikle silajlık mısır, şeker pancarı ve yonca gibi çok su isteyen ürünler yerine kuru tarıma uygun ürünlerin desteklenmesini istedi. Kaçak kuyuların kayıt altına alınmasının zorunlu olduğunu da belirten Arslan, “Yer altından yıllık kullanılabilecek su miktarı değişmemeli. Gerekirse bu miktar mevcut tüm kuyular arasında planlı şekilde paylaştırılmalı ve her üretici kontrollü su kullanmalıdır.” dedi.
“Otomatik sayaç sistemine geçilmeli”
Denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Arslan, tüm kuyuların devlet kontrolüne alınmasını ve uydu bağlantılı otomatik sayaç okuma sistemlerinin devreye sokulmasını önerdi.Bu sistemlerle her kuyunun aylık su tüketiminin uzaktan takip edilebileceğini belirten Arslan, “Aşırı kullanım tespit edildiğinde müdahale edilerek kuyuların kapatılabilir.” dedi. Açıklamasının sonunda Konya için kapsamlı bir yer altı suyu master planının artık zorunluluk haline geldiğini vurgulayan Arslan, “Yer altı sularını kontrollü ve planlı kullanmazsak Konya’nın geleceğinde ciddi bir su kıtlığı bizi bekliyor.” ifadelerini kullandı.
