En düşük emekli aylığının belirli aralıklarla yasal düzenlemeyle artırılması yerine, düşük gelirli emeklilerin hane bazlı sosyal yardımlarla desteklenmesini öngören yeni bir model üzerinde çalışıldığı iddia edildi.
Bengü Türk’ün iktidara yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre ekonomi yönetimi, emekli aylığı ile sosyal yardım ödemesini birbirinden ayırmayı değerlendiriyor. Düzenlemenin 2027 yılı içinde uygulamaya alınmasının planlandığı ileri sürülse de ilgili bakanlıklardan bu yönde yapılmış resmi ve ayrıntılı bir açıklama bulunmuyor.
Temmuz 2026 ödeme döneminden itibaren dosya bazında uygulanan en düşük emekli aylığı 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye çıkarılmıştı. Bu tutar bütün emeklilerin kök aylığı değil, belirlenen seviyenin altında ödeme alan hak sahiplerine Hazine desteğiyle tamamlanan asgari ödeme tutarıdır.
Kök aylık, emeklinin çalışma süresi, prime esas kazancı ve ödediği prim günleri üzerinden hesaplanan gerçek emekli maaşını ifade ediyor. En düşük emekli aylığı ise kök aylığı yasal sınırın altında kalanlara yapılan tamamlamanın ardından hesaba yatırılan tutar olarak uygulanıyor.
Taban ödemenin yükseltilmesi, düşük kök aylığı bulunan emeklilerin gelirini artırıyor. Ancak kök aylığı en düşük ödeme sınırına yakın olan ve çalışma hayatı boyunca daha yüksek prim ödeyen emeklilerle aradaki maaş farkının daralmasına neden olabiliyor.
Gündemdeki modelin temel amacı, emekli aylığının prim ve çalışma karşılığı olarak hesaplanmasını sürdürürken ihtiyaç sahiplerine verilen ek desteği ayrı bir sosyal yardım mekanizmasına taşımak. Böylece yüksek prim ödeyen sigortalıların maaş farkının korunması hedefleniyor.
İddiaya göre düşük gelirli emeklilere sağlanacak ilave katkı, doğrudan emekli maaşı zammı yerine Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi üzerinden verilebilecek. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen GETAD, hane gelirini belirli bir eşik seviyeye tamamlamayı amaçlıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, GETAD’ın 2026 yılında pilot çalışmalarına başlandığını ve 2027’de Türkiye geneline yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini açıkladı. Bakanlık ayrıca sistemin mevzuat hazırlıklarının sürdüğünü bildirdi.
Resmi açıklamaya göre değerlendirmede hane içindeki çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, engellilik ve yaşlılık gibi göstergeler dikkate alınacak. Bu nedenle olası bir emekli desteğinin yalnızca kişinin aylığına değil, hanenin toplam gelirine ve sosyal durumuna göre belirlenmesi söz konusu olabilir.
