KONYA’DA TARİHE TANIKLIK EDEN YAPI: AK CAMİİ
Konya’nın Sille Mahallesi’nde, Sille Ak Hamam kuzeyinde yer alan cami, kitabesine göre 1802-1803 yıllarında inşa edilerek Geç Osmanlı döneminin önemli yapıları arasında yer aldı.
Sille taşı ve ahşap hatıllarla yapılan yapı, dikdörtgen planlı, kırma çatılı ve kurşun kaplama örtülü mimarisiyle dikkat çekiyor. Eğimli arazi nedeniyle güney ve doğu cephelerde iki katlı (fevkani) bir görünüm sergilerken, kuzey ve batı cephelerde tek katlı yapı formu görülüyor.
Caminin doğusunda yer alan son cemaat mahalli, yedi ahşap sütunun taşıdığı kemerli bir revak olarak tasarlanmış. Kuzey ve güneyi duvarlarla kapatılan bu bölüm, hemzemin ve merdivenli girişlerle erişilebiliyor.
Yapı, mihrap duvarına dik dört sahınlı plan şemasıyla düzenlenmiş olup sahınlar ahşap sütunlarla ayrılıyor. Batı sahının kıble yönünde daralmasıyla minber bu bölgeye yerleştirilmiş.
Caminin mihrap, minber, vaaz kürsüsü ve mahfil bölümlerinde yoğun ahşap işçiliği dikkat çekiyor. Özellikle “mail kesim” tekniğiyle yapılan süslemelerde kıvrık dal, yaprak ve çiçek motifleri öne çıkıyor.
Yarım daire planlı mihrap nişi, yarım kubbe formuyla kapatılırken geçişlerde ahşap bant ve geometrik düzenlemeler kullanıldı. Mihrap üstündeki tepelikte hilal ve yıldız motifi de yer alıyor.
Yapının farklı cephelerinde yer alan pencerelerle doğal aydınlatma sağlanıyor. Güney cephede alt ve üst sıra pencereler bulunurken, doğu cephede yazlık bölüme açılan geniş açıklıklar yer alıyor.
Caminin mahfil katına kuzeydeki ahşap merdivenle çıkılıyor. Alt bölümden minareye geçiş sağlanırken yapıda imam odası da bulunuyor.
Selçuklu Belediyesi tarafından 2013 yılında restore edilen cami, çalışmaların ardından yeniden ibadete açıldı. Yapı, hem ibadet alanı hem de Sille’nin önemli tarihi mimari miraslarından biri olarak korunuyor.
SİLLE ÇARŞIDAN BUGÜNE KALAN TEK YAPI: ÇAY CAMİİ
Konya’nın Sille Mahallesi’nde, Sille Deresi’nin güney kıyısında yer alan Çay Camii, 19. yüzyılda inşa edildiği düşünülen önemli bir Osmanlı dönemi yapısı olarak öne çıkıyor.
İsmini önünden geçen Sille Çayı’ndan alan cami, geçmişte çarşı camisi olarak kullanılırken zamanla bölgedeki yerleşimin değişmesiyle mahalle camisinin işlevini üstlendi.
Eğimli araziye uyumlu şekilde iki katlı olarak planlanan yapı, alt katta mektep ve depo bölümleri, üst katta ise ibadet alanı olacak şekilde tasarlandı.
Sille taşı ve ahşap malzeme kullanılarak inşa edilen Çay Camii, Konya’daki Osmanlı taşra mimarisinin sade ancak işlevsel örnekleri arasında gösteriliyor.
Caminin son cemaat yeri, ahşap sütunlarla taşınan revaklı yapısıyla dikkat çekerken, mihrap, minber ve vaaz kürsüsündeki oyma süslemeler öne çıkıyor.
İç mekânda kullanılan ahşap işçiliklerin Selçuklu ahşap sanatının Osmanlı dönemindeki devamı niteliğinde olduğu değerlendiriliyor.
Zaman içinde çeşitli onarımlar geçiren yapı, özellikle 1976 yılında kapsamlı bir restorasyon gördü. Daha sonraki çalışmalarla birlikte Çay Camii yeniden ibadete ve ziyarete açıldı.
Günümüzde Selçuklu Belediyesi tarafından korunan cami, Konya’nın önemli kültürel miras yapıları arasında yer almayı sürdürüyor.
1800’DEN KALAN SUBAŞI CAMİİ ZAMANA MEYDAN OKUYOR
Konya’nın Sille Mahallesi’nde bulunan Subaşı Camii, Geç Osmanlı dönemine ait önemli eserler arasında yer alıyor.
Kitabesine göre 1800 yılında inşa edilen cami, Sille taşı ve ahşap hatıllarla yapılmış olup dikdörtgen planlı ve kırma çatılı yapısıyla dikkat çekiyor.
Eğimli bir arazi üzerine kurulan yapı; ahşap direkli son cemaat mahalli ve kare planlı harim bölümünden oluşuyor. Kuzeyde yer alan son cemaat mahalli dört ahşap direkle taşınırken, tavanında geometrik ahşap süslemeler bulunuyor.
Caminin geniş avlusunda Osmanlı dönemine ait mezar taşlarının bulunduğu bir hazire yer alıyor. Kaynaklarda yapının güneydoğusunda mağara şeklinde bir soğukluk bulunduğu da belirtiliyor.
Yapının birçok bölümünde—üst örtü, sütunlar, pencere ve kapılar ile mihrap, minber, vaaz kürsüsü ve mahfilde—yoğun ahşap işçiliği dikkat çekiyor.
Selçuklu Belediyesi tarafından 2017 yılında restore edilen Subaşı Camii, çalışmaların ardından yeniden ibadete açılarak hem dini işlevini hem de kültürel miras niteliğini sürdürmeye devam ediyor.
