Türkiye’nin tarım şehirlerinin başında gelen Konya’daki çiftçilerin birçok sorunu için çözüm arayışları devam ediyor. Geçtiğimiz hafta Konyalı Ziraat Odası Başkanları meclise giderek, sorunlarının çözümü için görüşmeler yapmışlardı. TBMM’den alınan bilgilere göre Konyalı milletvekillerinden; MHP’li Esin Kara 9, İyi Partili Fahrettin Yokuş 4 ve CHP’li Abdüllatif Şener 3 adet çiftçilerin sorunlarıyla ilgili soru önergesi verdiler. Bakanlara gönderilen soru önergelerinden sadece Esin Kara’nın iki ve Yokuş’un bir önergesine cevap verilmezken diğer tüm soru önergelerine cevap verildi. Saadet’li Milletvekili Abdülkadir Karaduman ise Konya özelinden dışarı çıkarak, Türkiye’deki çiftçilerin sorunlarıyla alakalı soru önergeleri yöneltti.
ESİN KARA TARIMSAL SORUNLARLA İLGİLİ 9 SORU SORDU
Çiftçilerin sorunlarının çözümü için en çok yazılı soru önergesini MHP Konya Milletvekili Esin Kara verdi. Toplam 9 yazılı soru önergesi veren Kara’nın 2 önergesine cevap gelmezken 7 tanesine cevap verildi. Milletvekili Kara, çiftçinin su kuyuları için kullandığı elektrik ödemelerinin yılda 2 kez yapılmasını Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na sordu. Bakanlıktan verilen cevapta, “Bir tüketici elektrik enerjisini tedarik şirketlerinden perakende satış sözleşmesi ile temin ediyorsa fatura dönemi sayaç okuma dönemi esas alınarak belirlenmektedir. Ancak tüketici elektrik enerjisini dağıtım şirketlerinden ikili anlaşma yoluyla temin ediyorsa anlaşma halinde farklı fatura dönemleri belirlenmektedir” denildi.
ÇİFTÇİNİN SORUNLARINI SORDU
Kara, soru önergelerinin devamında 2019 yılı şeker alım fiyatlarını, Halkapınar sulama göleti, hasat sonrası ödenen desteklemeler, 2020 tarımsal danışmanlık kontenjanları, Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan toplam borçlar ve ziraat mühendisi sayılarını sordu. Ağustos 2018’de sorulan 2019 şeker pancarı alım fiyatı sorusuna Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen cevapta, fiyat belirlemesinin üretici temsilcileriyle şeker fabrikaları arasında yapılan mutabakatlar sonucu karar verildiği söyledi. Halkapınar’a yapılan sulama göletine gelen cevapta ise, gölet ile ilgili değerlendirme çalışmalarının devam ettiği bilgisi yer aldı.
DESTEK ÖDEMELERİ SORUSU CEVAPLANDI
Esin Kara, geçtiğimiz eylül ayında Tarım ve Orman Bakanlığı’na çiftçilere hasat sonrası destek ödemesini sordu. Bakanlık tarafından tüm detaylarının verildiği cevapta, “2018 yılında 14.9 milyar lira destek ödemesi gerçekleşmiştir. Fidan kullanım desteğinde ise 1,5 milyar lira destek sağlanmıştır. Genç çiftçilere hibe projesinde 30 bin lira hibe desteği verildi” denildi.
Milletvekili Kara, 2020 yılı için illere verilen tarımsal danışmanlık kontenjanlarının belirlenmesinde baz alınan kriterlere ilişkin sorusuna verilen cevapta da, “Tarımsal danışmanlık kapsamında illere verilen kontenjanların belirlenmesinde hizmet veren danışman sayıları gözetilmiştir. Bu kapsamda Konya’ya 35 kontenjan tahsis edilmiştir” denildi.
TOPLAM BORÇLARI İLK ESİN KARA SORDU
Çiftçilerin Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan toplam borçlarına ilişkin ilk soru ise Aralık ayında Kara tarafından soruldu. Bu soruya gelen cevapta, bazı kanunlarla borçların ertelendiği veya yapılandırılmalara gidildiği detaylarıyla cevaplandı. Kara son olarak, Bakanlık bünyesinde istihdam edilen ve istihdam edilmesi planlanan ziraat mühendisi sayısına ilişkin soru önergesi verdi. Bakanlık tarafından verilen cevapta ise, “Bakanlığımızda hali hazırda 16 bin 234 ziraat mühendisi görev yapmaktadır. İhtiyaç halinde KPSS puanıyla ÖSYM tarafından yerleştirme yapılmaktadır” denildi.
YOKUŞ DESTEKLERİ VE SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNÜ SORDU
İyi Parti Konya Milletvekili Fahrettin Yokuş ise çiftçilerin sorunlarının çözümü ve desteklemeleri bakanlığa sordu. Yokuş; İvriz Barajı'nın bir kooperatife kiralanacağına dair iddialarını, gübre fiyatlarındaki artışların çiftçiler üzerindeki etkilerine ve çiftçilere hibe desteği verilmesini, Konya'da meydana gelen dolu ve sel olaylarıyla ilgili hasar tespitine ve afet mağduru çiftçilerin desteklenmesini ve hububat üreticilerinin sorunlarına ilişkin 4 soru sordu. İlk soruya gelen cevapta balık üretiminin sağlanabilmesi için belirlenen yerlerin kiraya verildiği bildirildi.
GÜBRE FİYATLARINA DÜZENLEME YAPILDI
Yokuş’un gübre fiyatlarındaki artışların çiftçiler üzerindeki etkilerine ve çiftçilere hibe desteği verilmesine ilişkin soru önergesine ise detaylı cevap geldi. Bakanlık, 2003-2017 yıllarında 15 milyar lira mazot ve gübre desteği verildiğini ve 2016 yılında gübre vergisini kaldırdıklarını söyledi. Bakanlık ayrıca, 1,2 milyar lira sertifikalı tohum kullanım desteği ve 423 milyon lira da sertifikalı tohum üretim desteği verdiklerini bildirdi. Bakanlık aynı zamanda gübre fiyatlarının artmasının döviz kurlarına endeksli olmasından kaynaklandığını dile getirdi. Bunun önlenmesi için bakanlık tarafından gübre fiyatlarına müdahale edilerek yüzde 15 oranında indirim yapıldığının da bilgisini verdi.
258,9 MİLYON LİRA HASAR TAZMİNATI YAPILDI
Konya'da meydana gelen dolu ve sel olaylarıyla ilgili afet mağduru çiftçilere verilen desteklerle ilgili soruya da detaylı cevap geldi. Verilen cevapta TARSİM tarafından 1 Haziran 2006 ila 7 Ekim 2019 tarihleri arasında Konya’da 623 bin 389 poliçe düzenlendiği bilgisi yer aldı. Bu tarihler arasında 277,2 milyon lira devlet pirim desteği ve 258,9 milyon lira hasar tazminatı ödemesi yapıldığı söylendi. Bakanlık, 2019 yılındaki dolu yağışıyla ilgili çiftçinin borçlarının ertelendiğinin de bilgisini verdi.
Çiftçi için başlıca sorunların yer aldığı, hububat üreticisinin sorunlarına ilişkin soru önergesinin ise cevaplanmadığı görüldü.
ŞENER, ÇİFTÇİ PROJELERİNİ VE BORÇLARINI SORDU
CHP Konya Milletvekili Abdüllatif Şener, KOP Mavi Tünel Projesi'nin tamamlanamamasıyla mağduriyete ilişkin, 2018 yılında tarımda kullanılmak üzere ithal edilen gübre, tohum, kimyasal ilaç ve tarım makinelerinin ithalat ve ihracat miktarlarına ilişkin ve çiftçilerin bankalardan ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nden aldıkları toplam kredi miktarına ve bunların yapılandırılmasına ilişkin 3 soru önergesi verdi. Şener’in ilk sorusundaki mağduriyetlere verilen cevapta herhangi bir mağduriyet meydana gelmediği ve bu konuda da şikayet alınmadığı bildirildi. İkinci soru olan ithal edilen gübre, tohum, kimyasal ilaç ve tarım makinelerinin ithalat ve ihracat miktarlarına verilen cevabın TÜİK tarafından yayınlandığı dile getirildi.
YÜZDE 93,89 ORANINDA ÇİFTÇİ, BORCUNU ÖDEDİ
Abdüllatif Şener, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’nin cevaplaması istemiyle, “Çiftçilerin bankalardan ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nden aldıkları toplam kredi miktarı ve finans kurumları itibariyle dağılımı nedir? Sorusunu sordu. Bakanlık tarafından da soru önergesine şu şekilde cevap verildi; “Tarım Kredi Kooperatifleri ortakları tarafından 2019 yılı Aralık ayı sonu itibariyle kullanılan toplam kredi miktarı 6 milyar 926 milyon 124 bin 438,05 TL’dir. 2019 yılı Aralık ayı sonu itibariyle tahsilat oranı 93,89’dur. Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklarının tarımsal kredi borçlarının ertelenmesi-yapılandırılması yürürlüğe konulan Kanun ve-veya Kararnameler doğrultusunda yapılmaktadır. Ziraat Bankasınca kullandırılan kredilere ilişkin bilgiler, internet adresinden ulaşılabilmektedir.”
Saadet Partisi Konya Milletvekili Abdülkadir Karaduman ise 4 soru önergesinde ise Türkiye genelindeki üretimle ilgili sorular yer aldı.
Muhabir: Servet R. Çolak
