Çevre kirliliğinin azaltılması ve geri dönüşüm oranlarının artırılması amacıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Türkiye’nin 81 ili ve 973 ilçesinde uygulanmaya başlandı.
Yeni sistem kapsamında plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade noktalarına teslim eden vatandaşlar, her uygun ambalaj için 1 TL depozito bedeli alabiliyor.
Sistem doğrultusunda başta belirli büyüklüğün üzerindeki zincir marketler olmak üzere alışveriş merkezleri, üniversiteler, belediye hizmet binaları, kamu kurumları ve toplu ulaşım merkezlerine depozito iade makineleri yerleştiriliyor.
Vatandaşlar, DOA uygulaması üzerinden oluşturdukları hesap aracılığıyla iadelerini gerçekleştirebiliyor.
Anadolu’da Bugün olarak Konya sokaklarında vatandaşlara mikrofon uzatarak yeni uygulamaya ilişkin görüşlerini sorduk.
Ortaya çıkan tablo, çevre bilinci konusunda olumlu bir yaklaşımın hâkim olduğunu ancak sistemin uygulanışına ilişkin bazı soru işaretlerinin de bulunduğunu gösterdi.
“Sistem herkesin kullanacağı şekilde kolaylaştırılmalı”
Bazı vatandaşlar uygulamanın çevre açısından önemli bir kazanım sağlayacağını ifade ederken, bazıları ise depozito ücretinin düşük kaldığını ve uygulamanın kullanımının daha kolay hale getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“Pek yararlı olacağını düşünmüyorum fiyatlar arttı”
Bir vatandaş, sistemin çevreye katkı sağlayacağını düşünmekle birlikte ekonomik açıdan beklentileri tam karşılamadığını belirterek, “Pek yararlı olacağını düşünmüyorum çünkü fiyatlar zaten çok arttı. Ama marketlerde, alışveriş yaptığımız yerlerde olursa elbette kullanırım” dedi.
“Geri dönüşüm için güzel bir adım”
Bir başka vatandaş ise uygulamayı desteklediğini belirterek, “DOA uygulamasının çevreye olumlu etkileri olur. Bu nedenle pet ve cam şişeleri biriktirmeye başladım. Geri dönüşüm için güzel bir adım” ifadelerini kullandı.
“Biz Konyalılar zaten geri dönüşüm yapıyorduk”
Konya’da uzun yıllardır belediyelerin yürüttüğü geri dönüşüm çalışmalarını hatırlatan bir vatandaş ise uygulamadan yeni haberdar olduğunu söyledi. Vatandaş, “Biz Konyalıyız. Belediyeler zaten evimize kadar gelip geri dönüşüm malzemelerini topluyordu. Bu uygulamayı hiç görmedim ama biz zaten pet şişeleri ve geri dönüştürülebilecek malzemeleri evimizde biriktiriyor, belediyeye teslim ediyorduk” diye konuştu.
“Yurt dışında örnekleri var”
İsveç’ten Konya’ya gelen bir vatandaş ise Avrupa’daki uygulamalarla Türkiye’deki sistemi karşılaştırdı. İsveç’te bu sistem uzun yıllardır uygulanıyor. Vatandaşlara daha yüksek ücretler veriliyor. Burada da makineleri gördüm. Doğaya katkısı olacağına inanıyorum. Ancak eğer ürünler depozitosuz satılıyorsa 1 TL makul olabilir. Aksi durumda verilen ücret düşük kalıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bir başka yurt dışında yaşayan vatandaş da benzer şekilde, “Türkiye’de yeni başladı ama Avrupa’da yıllardır uygulanıyor. Çevre açısından faydalı bir sistem. Destekliyorum” ifadelerini kullandı.
“Önce çevre bilinci oluşturulmalı”
Bazı vatandaşlar ise uygulamanın tek başına yeterli olmayacağını savundu. Bir vatandaş, “Sadece bu uygulamayla değil, genel olarak doğa ve çevre bilincinin kazandırılması gerekiyor. Kâğıdı bile israf etmemek lazım. Çevremizi korumayı öğrenmeliyiz” dedi.
Henüz sistem hakkında yeterli bilgi sahibi olmadığını söyleyen bir başka vatandaş ise “Uygulama güzel görünüyor ama henüz araştırıp inceleme fırsatım olmadı” şeklinde konuştu.
Akıllı telefon şartı eleştirildi
Özellikle yaşlı vatandaşlar, uygulamanın dijital altyapısının kendileri için zorlayıcı olabileceğini ifade etti.
Emekli olduğunu söyleyen bir vatandaş, “Çok güzel bir uygulama ama benim telefonum tuşlu telefon. Uygulamayı kullanamıyorum. On tane şişe atacağız da ne gelecek? Ben uğraşamam. Kullanımı bana göre zor” sözleriyle sistemin herkes için daha erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“Şeffaflık önemli”
Geri dönüşüm uygulamalarının desteklenmesi gerektiğini belirten başka bir vatandaş ise sistemin şeffaf yürütülmesi gerektiğine dikkat çekerek, “Geri dönüşüm aslında çok önemli. Ancak son yıllarda bazı uygulamaların rant alanına dönüşmesi insanları düşündürüyor. Harcanan enerjiyle elde edilen kazanç dengeli olmalı. Toplanan paralar nereye gidiyor, sistem nasıl işliyor bunların açık şekilde anlatılması gerekiyor” dedi.
“Sanatımda geri dönüşüm malzemelerini zaten kullanıyorum”
Konuştuğumuz vatandaşlardan biri ise geri dönüşümü sanatın bir parçası haline getirdiğini anlatarak, “Atılmış birçok eşyayı tablolarımda kullanıyorum. Cam, boncuk ve farklı malzemeleri değerlendiriyorum. Hatta ‘Atılmış Ruhlar’ isimli bir sergi de açmıştım. Benim için geri dönüşüm sadece ekonomik değil, aynı zamanda sanatsal bir değer taşıyor.” ifadelerini kullandı.
Bir başka vatandaş ise uygulamanın çevresinde de karşılık bulduğunu belirterek, “Ben başta ailem olmak üzere herkese pet şişeleri ve geri dönüştürülebilecek ürünleri biriktirmelerini söylüyorum. Çok güzel bir uygulama, destekliyorum” dedi.
“Eski depozito uygulamasına benziyor”
Eski yıllarda da benzer depozito uygulamalarının bulunduğunu hatırlatan bir vatandaş ise, “Eskiden de teneke içecekler iade edilirdi ve parası alınırdı. Sonra pet şişeler yaygınlaştı. Bu uygulamayla yeniden biriktirmeye başladım. Çok büyük para olmasa da sonuçta bir kazanç sağlıyor” ifadelerini kullandı.
