Türkiye’de meydana gelen iki büyük depremin ardından bazı sebze ve meyve ürünlerinde fiyatlar ikiye katlandı. Peki, bunun depremle bir ilgisi var mı? Konya Pazarcılar Odası Başkanı Murat Petek ve Konya Merkez Sebze Üreticileri Birliği Başkanı Yüksel Yılmaz, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Deprem bölgesine en çok soğan ve patates gittiğini belirten Konya Pazarcılar Odası Başkanı Murat Petek ve Konya Merkez Sebze Üreticileri Birliği Başkanı Yüksel Yılmaz, depremden önce üreticilerin elinde soğan ve patates stokunun kalmadığını bu nedenle fiyatların arttığını ancak bunun depremle bir ilgisinin olmadığını söylediler.
“HAZİRAN AYINDA FİYATLAR DÜŞECEK”
Marketle pazar arasında yarı yarıya fiyat farkı olduğunu vurgulayan Konya Merkez Sebze Üreticileri Birliği Başkanı Yüksel Yılmaz, “Örneğin şu an üreticide 3 lira olan marul pazarda 5 lira 7 lira gibi rakamlara satılıyor. Son günlerde soğanda fiyatlar çok fazla yükseldi. Soğan 20 gün önce 8-10 lirayken şu an 18-20 lira gibi rakamlara ulaştı. Domates bugün 15 ile 20 lira arasındayken markette 28-30 lira gibi rakamlara ulaşıyor. Biberin kilosunu bugün pazardan 20 liraya aldım. Markete girdiğimde biberin kilosunun 35 lira olduğunu gördüm. Pazarla marketin arasında yüzde 100’e yakın bir fiyat farkı var. Marketler istedikleri rolü oynuyorlar. Bir de marketlerde vatandaşlarımız nakit para kullanmıyorlar kart tercih ediyorlar. O nedenle marketlere çok talep gösteriliyor. Ancak vatandaşlara pazarlara gitmelerini tavsiye ederim. Çünkü marketle pazar arasında yarı yarıya bir fiyat farkı var. Haziran ayının başında Türkiye genelinde üreticide de yerli ürünler çıkıyor. Haziran ayında yeni ürünler çıktığı zaman yüzde 100 fiyat inişleri olacaktır” diye aktardı.
“DEPREMDEN SONRA FİYAT FARKI YÜZDE 100’Ü BULDU”
Depremden sonra bazı ürünlerde fiyat farkının yüzde 100’ü bulduğunu ifade eden Yüksel Yılmaz, “Özellikle Konya’mızda yaz ayında pazarlarda üreticilerimiz de yer alıyor. Vatandaşlar ürünleri seç-al şeklinde alıyor ve vatandaşımız istediği ürünü buluyor ve daha kaliteli, daha hesaplı ürüne ulaşıyorlar. Konya’dan deprem bölgeleri de dahil Türkiye’nin diğer bölgelerine de ürün gönderiyoruz. Ereğli’den, Akşehir’den Türkiye’nin her yerine ürün gidiyor. Şu anda pazarda fiyatı en yüksek ürün soğan ve domatestir. Depremden önce 8-10 lira olan soğan fiyatı depremden sonra 20 liraları kadar buldu. 20 günde yüzde 100 bir fiyat artışı oldu. Depremden önce üreticinin elinde soğan ve patates stoku bitmişti. Depremden sonra da deprem bölgesine yoğun bir şekilde sebze gönderimi olduğu için üreticinin elinde çok soğan kalmadı. Bu nedenle üreticiden tüketiciye gelene kadar fiyatlar yükseldi. Fiyatların düşmesi için Mayıs ve Haziran ayını beklememiz gerekiyor. O aylarda fiyatlar dengelenecek. Antalya ve Mersin sebzesi kış ayında Türkiye genelini karşılamadığı için yeterli olmuyor” şeklinde konuştu.
“DEPREM BÖLGESİNDE SEBZE VE MEYVE İHTİYACI VAR”
Deprem bölgelerinde şu anda en büyük ihtiyacın sebze ve meyve olduğunu ifade eden Konya Pazarcılar Odası Başkanı Murat Petek, “Pazarda fiyatı en yüksek ürün patlıcan ve domates oldu. Onlar da yeni yeni düşmeye başladı. Bugün domateste 4 lira gibi bir geri çekilme var. Bu hafta pazarlarımızda domates fiyatları 15 liradan başlıyordu 30 liraya kadar çıkıyordu. Fakat 30 liraya satılan ürünlerin haldeki fiyatı da 25 lira civarıydı. Bu fiyatların depremden dolayı artış gösterdiğini düşünmüyorum. Çünkü her sene bu zamanlarda hava şartlarından dolayı ürünlerin yetişmesi zaman alıyor. Öyle olunca talebi karşılamakta zorluk çekiyoruz. Fiyatlar da o nedenle tavan yapıyor. Deprem bölgesine biz de sebze ve meyve gönderimi sağladık. Yemek yapılan yerlere dağıtımını bizzat kendimiz yaptık. Deprem bölgesinde şu an sebze ve meyve ihtiyacı var. Konya Büyükşehir Belediye Başkanımıza da çok teşekkür ederiz. Konya Türkiye’nin takdirini kazanmış durumda. Sivil toplum örgütlerimiz bu konuda çok duyarlı ve hassas davranıyor. Biz Pazarcılar Odası olarak sadece 30’a yakın araç çıkardık. Deprem bölgesinde sebze ihtiyacını karşılamak için destek verdik” diye konuştu.
“PATATES SOĞAN FİYATLARI NEDEN YÜKSEK?”
Patates ve soğan fiyatlarının neden yüksek olduğu hakkında bilgi veren Murat Petek sözlerine şu şekilde devam etti; “Sebze, meyve fiyatlarını aşağıda tutabilmek için ihracat yasağı geldi. Ülkenin yaşadığı bu deprem etkisinde 1 TL şuan 10 TL oldu. Et fiyatı, süt fiyatı artarken meyve fiyatlarının hâlâ düşük fiyatta beklenmesi doğru değil. Çiftçinin de gübresi, suyu, elektrik gideri de çok yüksek. Bu nedenle ister istemez fiyatlara yansıyor. Şu anda üreticinin elinde soğan yok. Soğan patates Eylül Ekim aylarında ürünlerin hasatları yapıldıktan sonra depolara çekilir. Patates soğanın serada üretilme şansı yok. Depolarda stoklanarak bir önceki yıla göre yapılan stok düşük geldiyse talep çok olduğundan dolayı fiyat artışları oluyor.”
“PAZARLAR MARKETLERDEN HER ZAMAN DAHA UYGUNDUR”
Pazarların marketlerden her zaman daha uygun olduğunu ifade eden Petek, “Vatandaşlarımızın pazarlara gelmelerini tavsiye ederiz. Bugün vatandaşların pazara geldiklerinde 3 kilo soğanı 50 liradan alma şansları var. Marketle pazarla arasında yarı yarıya bir fiyat farkı var. Pazardaki fiyatların da baz alınması gerektiğini düşünüyorum. Pazara günlük taze çeşit gelir. Herkesin dokunabileceği bir ürün değil. Pazarlar çeşit açısından da sağlık açısından da kalite açısından da daha uygun. Şu an pazarda fiyatlar düşmeye başladı. Üretim ne kadar fazla olursa fiyatlar o kadar düşecek. Konya’nın yerli üretimi Mayıs Haziran ayında oluyor. Mayıs ve Haziran ayında fiyatlar düşecek. İnsanlar 10 liraya domates yiyebilecekler. Soğan ve patates deprem bölgesine yoğun bir şekilde gitti. Tüketim malzemesi olduğu için insanların ilk göndereceği şey patates soğandır. Ancak depremden dolayı fiyatlar yükselmedi. Soğan ve patates tamamen stokla alakalı bir durumdur. Ancak bir aya kadar üretim arttığında fiyatlar da düşecektir” diye belirtti.
