Kamuoyunda "Zeytinlik Yasası" olarak bilinen ve özellikle enerji ve maden alanlarına yönelik önemli düzenlemeler içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenleme, çevreyi ilgilendiren projeler için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) zorunluluğunu artırırken, maden ve ruhsat bedellerine yönelik yeni kurallar da getiriyor.
ÇED OLMADAN İZİN YOK!
Yeni yasayla birlikte artık hiçbir yatırım şirketi, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu Kararı almadan projelerine başlayamayacak. ÇED kararı olmaksızın şirketlere onay, teşvik, yapı ruhsatı veya kullanım izni verilmeyecek. Böylelikle çevreyi etkileyen projelerin tamamı için çevresel inceleme zorunlu hale getirildi.
ÇED süreçleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülecek. İlgili kurumlar, ÇED sürecine ilişkin görüşlerini en geç 3 ay içerisinde vermek zorunda olacak. Talep edilmesi halinde kurumlara en fazla 1 ay ek süre tanınacak.
MADEN RUHSATLARINDA YENİ DÜZENLEME
Yasa kapsamında Maden Kanunu’nda da önemli değişikliklere gidildi. Önceki düzenlemelerde yer alan "çevre ile uyum teminatı" ibaresi çıkarılarak, maden sahalarının rehabilitasyon bedelleri yeniden düzenlendi.
Artık firmalardan alınacak ruhsat bedelleri; ruhsat süresi, işletilen maden sayısı, madenin içeriği ve kapladığı alanın büyüklüğüne göre belirlenecek. Bu bedeller her yıl ocak ayının sonuna kadar tahsil edilecek. Elde edilen gelirlerin %30’u Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) bütçesine, %70’i ise genel bütçeye aktarılacak.
ZEYTİNLİK ALANLARINA ŞARTLI MADENCİLİK İZNİ
Tartışma yaratan bir diğer düzenleme ise zeytinlik alanları kapsıyor. Ülkenin enerji ihtiyacı kapsamında sınırlı madencilik faaliyetlerine zeytinlik alanlarda izin verilecek. Ancak bu izin bazı şartlara bağlandı.
Yasaya göre madencilik faaliyetleri sırasında zeytin ağaçları taşınacak veya eşdeğer yeni bir zeytinlik kurulacak. Taşınan zeytin ağaçlarının verim vermemesi halinde ise her ağaç için ilave 1 yeni zeytin ağacı dikilmesi zorunlu olacak. Zeytinlik sahası, öncelikle maden sahasının bulunduğu il ve ilçe sınırlarında kurulacak.
Zeytinlik alanlarda yapılacak her tür faaliyet için rehabilitasyon bedeli 2 kat tahsil edilecek. Çevre telafisi yükümlülüğünü artırmak adına getirilen düzenlemeye göre, çevreyle uyum teminatlarını teminat mektubu ile veren yatırımcılara bu teminatı 1 yıl içinde nakit olarak yatırma zorunluluğu da getiriliyor. Süre sonunda yükümlülüğünü yerine getirmeyen firmaların teminat mektupları nakde çevrilerek rehabilitasyon hesaplarına aktarılacak.
Bu adımla, çevresel taahhütlerin daha sıkı şekilde güvence altına alınması hedefleniyor.
