Konya’da son dönemde etkili olan yağışlar yeraltı suları açısından umut verse de ölçümlerde henüz beklenen artış görülmedi. Konya Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fetullah Arık, yeraltı suyundaki düşüşün devam ettiğini belirterek çiftçilere ekim döneminde acele etmemeleri ve mümkün olduğunca yağışlarla nemlenen toprağa ekim yapmaları çağrısında bulundu. Arık ayrıca Konya, Karaman ve Aksaray’da yaklaşık 734 obruk bulunduğunu, bunların 704’ünün Konya’da yer aldığını söyledi.
“YERALTI SUYUNDAKİ DÜŞÜŞÜN DEVAM ETTİĞİNİ SÖYLEYEBİLİRİZ”
Yağışların yeraltı sularına etkisinin henüz ölçümlere net şekilde yansımadığını belirten Prof. Dr. Fetullah Arık, mevcut durumun yakından takip edildiğini ifade etti.
Yeraltı suyunun korunması gerektiğine dikkat çeken Arık, bölgedeki su kullanımıyla ilgili daha etkin ve kalıcı planlamaların yapılması gerektiğini söyledi.
Arık, “Yağışlar bizleri biraz umutlandırdı ancak ölçümlerde maalesef bu etkinin yeraltı suyunda çok net bir şekilde görülmediğini hatta yeraltı suyundaki düşüşün devam ettiğini söyleyebiliriz. Dolayısıyla bu kış döneminde, ekim döneminde, toprağın nemlenmesi gerekiyor. Zaten şu anda ekim dönemindeyiz. Ancak çiftçilerimizin çok acele etmeden, mevcut yağışlı dönemin biraz daha devam etmesini beklemelerini umuyoruz. Bu nedenle yeraltı suyuna yüklenmekten ziyade, mümkünse yağışlarla nemlenen toprağa ekim yapmalarını tavsiye ediyoruz” dedi.
Yeraltı suyunun herkes tarafından korunması gerektiğini vurgulayan Arık, bu dönemde bölgedeki yeraltı suyu kullanımına ilişkin etkin ve kalıcı planlamalar yapılması gerektiğini kaydetti.
BÖLGEDEKİ 704 OBRUK KONYA’DA
Konya Ovası’ndaki obruk oluşumlarına da değinen Prof. Dr. Fetullah Arık, bölgede yaklaşık 734 obruk bulunduğunu belirtti. Bu obrukların 704’ünün Konya’da, diğerlerinin ise Karaman ve Aksaray’da bulunduğunu söyledi.
Obruk sayısının yükselmesine rağmen oluşum hızındaki artış ivmesinin bir miktar azaldığını ifade eden Arık, yalnızca bir yıllık veriler üzerinden kesin değerlendirme yapılmaması gerektiğini belirtti.
Arık, çiftçilerin yeraltı suyunun fazla kullanılmasının obruk oluşumunu tetikleyebileceğinin artık daha fazla farkında olduğunu söyledi.
“Obrukların azalmasını, hatta tamamen durmasını ümit ediyoruz” diyen Arık, bölgede bu konuda çeşitli çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
OBRUKLAR İÇİN ERKEN UYARI SİSTEMİ ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR
Arık, Karatay Belediyesi ile birlikte yürütülen Avrupa Birliği projesi kapsamında daha tasarruflu sulama yöntemlerinin kullanılması ve su tüketiminin azaltılırken verimin korunmasına yönelik çözümler üzerinde çalışıldığını aktardı.
Bahri Dağdaş Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin de çalışmalara katkı sunduğunu belirten Arık, kendi ekiplerinin ise özellikle obrukların izlenmesi ve hareketin belirgin bir eşiği aştığı bölgelerde erken uyarı sistemlerinin oluşturulması üzerine çalışmalar yürüttüğünü söyledi.
Yakın gelecekte yeraltı suyunun daha tasarruflu kullanılması halinde obruk oluşumlarının azalmasını umduklarını belirten Arık, obruk oluşumunda yeraltı sularının yanı sıra kaya yapısının da etkili olduğunu ifade etti.
Arık, Orta Anadolu Havzası’nda kalın bir tuz tabakası bulunduğunu ve derindeki tuzlu seviyelerde zamanla çözünmeler meydana gelebileceğini belirterek, dünyanın farklı bölgelerinde tuzlu ve jipsli alanlarda obrukların yoğunlaştığını, Türkiye’de de Sivas, Çankırı ve Çorum’da benzer durumların görüldüğünü kaydetti.
