Ferden ferda
Bazen söylediğiniz sözlerin anlaşılmadığını hissedersiniz, sanki farklı dilleri konuşuyormuş da anlaşılamıyormuş gibi gelir. Ya da uzun zamandır anlaştığınız bir arkadaş grubunuzda kendinizi oraya ait hissetmemeye başlarsınız ve içten içe kalabalık içerisinde kaybolmuş hissedebilirsiniz. Bunun tasavvuf diliyle bir anlamı olduğunu yakın bir geçmişte öğrendim. İbn-i Arabi bir eserinde kişinin kalben içinde hissettiği yalnızlık hissini Allah’ın verdiğini söylemiş. Ve bunu şöyle özetleyebiliriz “Allah, sevdiği kulunun kalbinde başkasının taht kurmasını istemez. Yalnızlık ilahi bir kucaklamadır.”
İmam Gazali bu konu ile ilgili ise şunları söylemiş:
“Kişi ne kadar çok insan içine karışırsa o kadar çok cehaleti artar. Sabrı sınanır, tahammülü azalır. Ruhen kirlenir ve kirlenince de yaradanını göremez.”
Yani aslında bunu sosyal medya, ekranlar, bildirimler, sahte dostluklar, gün içerisinde “Merhaba” demek zorunda kaldığımız iş arkadaşlarımız içinde yaşıyoruz. Ayıp olmasın diye davete icabet ediyoruz sonrasında kalabalıkların içerisinde “Benim bu masada ne işim var yahu” diye geçiriyoruz içimizden. Belki elimize telefon alıp saatlerce reels kaydırıyoruz, boşa zaman harcıyoruz ve sonra ne mi oluyor dersiniz?
Ruh sıkılması, iç daralması, kronik bir mutsuzluk hali…
Mevlana, Mesnevi'sinde şöyle bahseder yalnızlıktan:
“Güneş, yıldız kümelerinin içinde en parlağıdır ama aynı zamanda yalnızdır. Sen de kalbinde yalnızlık hissettiğinde bil ki ilahi kapının aralanması an meselesi.”
İnsanoğlunun en büyük yanılgı ve azaplarından biri de budur aslında: Kendi varlığının anlamını bir başkasıyla anlamladırmaya çalışması…
İnsan fıtrat gereği sevmek-sevilmek ister. Değer görmek, önemli hissetmek anlaşılmak ve de bir yere ait olmak ister. Bunlar olağandır. Fakat bunu yaparken kendi varlığını başkalarının gölgesinde aradığında kendi benliğini başkasının ışığına mahkum eder. Oysa insan olmanın değeri, başkasının var olan ışığından daha kuvvetlidir. Tasavvufi şairlerin ve eserlerinin anlatmak istediği biraz budur: Ferden ferda yani tek başına.
Kuran’ı Kerim Meryem Suresi'nde bu tek başınalığı şu şekilde anlatır:
“Kıyamet günü hepsi huzura tek başına gelecek, hesap verecek”
Ne kadar da sarsıcı değil mi?
Ne kadar kalabalık olursanız olun, eninde sonunda herkes ferden…